Trong ngành FMCG, mỗi phút dây chuyền dừng lại đồng nghĩa với mất sản lượng, trễ đơn hàng, tăng chi phí nhân công. Nhưng thực tế tại nhiều nhà máy, downtime FMCG vẫn chỉ được ghi nhận thủ công vào cuối ca hoặc tổng hợp bằng Excel. Đến khi nhìn thấy con số thì sự cố đã xảy ra từ vài tiếng trước. Vậy nên vấn đề không phải là “có downtime”, mà là không biết chính xác downtime đến từ đâu và khi nào xảy ra. Vậy đâu là những nguyên nhân dừng máy phổ biến nhất trong line đóng gói FMCG? Hãy đọc bài viết dưới để hiểu rõ hơn.
I. Đặc trưng của downtime trong ngành FMCG
Khác với mô hình sản xuất rời rạc, dây chuyền FMCG thường vận hành ở tốc độ cao (high-speed line), gồm nhiều công đoạn nối tiếp như chiết rót, đóng nắp, dán nhãn, đóng gói đến pallet và phụ thuộc chặt chẽ vào sự đồng bộ giữa các máy. Chỉ cần một điểm nghẽn nhỏ ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể khiến toàn bộ line đóng gói phải dừng theo. Vì vậy, downtime trong FMCG thường không phải là những sự cố lớn, mà là các lần dừng ngắn lặp lại nhiều lần trong ca, khó nhận biết bằng quan sát và rất dễ bị bỏ sót khi ghi chép thủ công. Kết quả là OEE thấp hơn kỳ vọng, nhưng nhà máy lại không xác định được nguyên nhân thực sự đến từ đâu.
II. 7 nguyên nhân dừng máy phổ biến
Dưới đây là những nguyên nhân dừng máy thường gặp nhất mà nhiều nhà máy FMCG gặp phải:
1. Kẹt sản phẩm / jam trên băng tải
Bao bì méo, chai đổ, sản phẩm lệch vị trí gây tắc line dẫn tới dừng ngắn nhưng lặp lại hàng chục lần mỗi ca.
2. Chờ nguyên liệu / bao bì
Thiếu nắp, thiếu nhãn, thiếu film đóng gói khiến line phải chờ cấp liệu.
3. Setup / changeover lâu
Đổi SKU, đổi format chai/lon mất nhiều thời gian hơn kế hoạch làm anh hưởng trực tiếp Availability.
4. Máy chạy chậm hơn tốc độ chuẩn
Operator giảm speed để “an toàn” hoặc do máy xuống cấp, tuy máy không dừng hẳn nhưng Performance giảm mạnh.
5. Lỗi chất lượng (reject/rework cao)
Sản phẩm lỗi phải loại bỏ hoặc làm lại làm ảnh hưởng đến quality và gây gián đoạn liên tục.
6. Sự cố kỹ thuật nhỏ
Sensor bẩn, lệch cảm biến, kẹt cơ khí, lỗi điện nhẹ làm line có thể dừng ngắn từ 1–3 phút nhưng cộng dồn sẽ thành downtime lớn.
7. Chờ nhân sự / xử lý thủ công
Chưa có người xác nhận lỗi, chờ kỹ thuật, chờ QC, đây chính là thời gian “chết” nhưng không được ghi nhận. Chính những downtime nhỏ này là “thủ phạm thầm lặng” kéo OEE của line xuống 60–70%.
III. Vì sao khó kiểm soát OEE bằng Excel hoặc ghi tay?
Tại nhiều nhà máy, dữ liệu vận hành vẫn được ghi nhận theo phương pháp thủ công: tổng hợp vào cuối ca, ước lượng thời gian dừng máy và nhập liệu lại trên Excel. Tuy đơn giản và quen thuộc, cách làm này tồn tại nhiều hạn chế. Các downtime ngắn thường không được ghi nhận đầy đủ, thời điểm xảy ra sự cố thiếu chính xác, và khó phân loại rõ ràng giữa dừng máy kế hoạch (planned) và dừng máy bất thường (unplanned).
Hệ quả là báo cáo hiệu suất có thể không phản ánh đúng thực trạng vận hành của dây chuyền. Khi dữ liệu nền tảng thiếu chính xác, các hoạt động phân tích nguyên nhân và quyết định cải tiến hiệu suất cũng khó đạt được hiệu quả như mong muốn.
IV. Cách theo dõi downtime theo từng line hiệu quả hơn
Thay vì tổng hợp thủ công, nhiều nhà máy trong ngành FMCG đang chuyển sang theo dõi downtime tự động theo thời gian thực thông qua phần mềm như sau:
-
Ghi nhận trạng thái máy liên tục
-
Tự động tính downtime từng line/máy
-
Phân loại nguyên nhân dừng
-
Hiển thị trực tiếp trên dashboard các chỉ số như Availability, Performance và Quality, OEE của máy hoặc toàn line.
-
Xem theo ca / khu vực / máy / dây chuyền
Nhờ dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, đội ngũ quản lý có thể xác định ngay lập tức line nào đang dừng và nguyên nhân cụ thể, thay vì chờ đến báo cáo cuối ngày. Điều này giúp rút ngắn thời gian phản ứng với sự cố, giảm tổng thời gian dừng máy, tối ưu sản lượng đầu ra và từng bước cải thiện chỉ số OEE một cách bền vững.
Trong nhà máy FMCG, downtime không phải lúc nào cũng là sự cố lớn. Thường đó là hàng chục lần dừng nhỏ bị bỏ qua mỗi ngày. Và nếu không đo lường đúng, bạn sẽ không bao giờ biết OEE đang “mất” ở đâu.
Đăng ký demo theo dõi downtime real-time với i-MAG OEE để nhìn rõ hiệu suất từng line ngay hôm nay cùng Vuletech!