Trong môi trường sản xuất công nghiệp, đặc biệt tại các khu Utility hoặc dây chuyền chính, phần lớn sự cố thiết bị không xảy ra đột ngột. Chúng hình thành từ những thay đổi nhỏ trong trạng thái vận hành như rung tăng, nhiệt độ bất thường hoặc dòng điện biến động.
Vì vậy, giám sát rung nhiệt dòng điện đang trở thành phương pháp tiêu chuẩn trong chiến lược bảo trì dựa trên tình trạng thiết bị (Condition-Based Monitoring – CBM), giúp đội bảo trì phát hiện sớm hỏng hóc và chủ động can thiệp trước khi xảy ra downtime.
I. Vì sao giám sát đơn tín hiệu không đủ cho bảo trì hiện đại?
Nhiều nhà máy vẫn giám sát đơn lẻ một thông số, ví dụ chỉ đo nhiệt độ motor hoặc chỉ theo dõi dòng điện tải. Tuy nhiên, mỗi tín hiệu chỉ phản ánh một phần tình trạng thiết bị. Một số hư hỏng cơ khí có thể chưa làm tăng nhiệt ngay lập tức, trong khi các bất thường điện lại chưa thể hiện rõ trên rung động. Nếu chỉ dựa vào một nguồn dữ liệu, rủi ro bỏ sót lỗi sớm là rất cao. Cách tiếp cận đa tín hiệu cho phép quan sát thiết bị từ nhiều góc độ cơ – nhiệt – điện, từ đó nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
II. Vai trò của từng tín hiệu trong giám sát thiết bị
1. Rung động là chỉ báo sớm nhất của lỗi cơ khí
Rung động phản ánh trực tiếp tình trạng cơ học của thiết bị quay. Khi xuất hiện mất cân bằng, lệch trục, bạc đạn mòn hoặc lỏng kết cấu, đặc tính rung sẽ thay đổi trước khi phát sinh nhiệt hoặc tiếng ồn. Giám sát rung giúp:
-
Phát hiện lỗi cơ khí từ giai đoạn sớm
-
Theo dõi xu hướng suy giảm của motor, bơm, máy nén
-
Cảnh báo bất thường trước khi xảy ra hỏng hóc nghiêm trọng
2. Nhiệt độ là chỉ báo tải và ma sát
Nhiệt độ tăng thường liên quan đến ma sát, bôi trơn kém hoặc quá tải kéo dài. Đây là dấu hiệu cho thấy thiết bị đang làm việc ngoài điều kiện tối ưu. Giám sát nhiệt giúp:
-
Phát hiện motor quá tải
-
Nhận diện bôi trơn kém, ma sát cao
-
Cảnh báo nguy cơ cháy cuộn dây hoặc hư hỏng ổ trục
3. Dòng điện sẽ phản ánh trạng thái điện và tải cơ
Dòng điện cung cấp thông tin về mức tải và hiệu suất làm việc của motor. Các biến động bất thường có thể cho thấy sự cố điện hoặc lực cản cơ khí tăng. Giám sát dòng điện giúp:
-
Phát hiện quá tải hoặc kẹt cơ khí
-
Nhận diện mất pha, lệch pha
-
Theo dõi tình trạng vận hành của motor từ góc độ điện
III. Ví dụ lỗi và tín hiệu tương ứng
Một số dạng hư hỏng điển hình có thể được nhận diện thông qua sự thay đổi đặc trưng của từng tín hiệu đo. Ví dụ, bạc đạn mòn thường làm biên độ rung tăng từ sớm trước khi nhiệt độ bắt đầu tăng; lệch trục gây rung mạnh và kéo theo hao mòn cơ khí; motor quá tải thể hiện qua dòng điện tăng, sau đó nhiệt độ tăng theo. Trong khi đó, ma sát cao thường làm nhiệt độ tăng trước rồi mới xuất hiện rung bất thường, còn hiện tượng kẹt cơ khí có thể khiến dòng điện tăng đột ngột kèm theo dao động rung không ổn định.
Việc kết hợp phân tích đồng thời nhiều tín hiệu giúp đội bảo trì có cái nhìn toàn diện về tình trạng thiết bị, từ đó đánh giá chính xác nguyên nhân hỏng hóc thay vì chỉ dựa trên một dấu hiệu riêng lẻ.
IV. Kết hợp đa tín hiệu sẽ giúp chẩn đoán chính xác hơn
Khi triển khai giám sát rung nhiệt dòng điện đồng thời, hệ thống có thể:
• So sánh chéo dữ liệu giữa các tín hiệu để nâng cao độ chính xác chẩn đoán
• Giảm cảnh báo giả (false alarm) và xác định đúng nguyên nhân hỏng hóc
• Phân tích xu hướng vận hành và dự đoán tuổi thọ thiết bị
• Thu thập đa tín hiệu trên cùng một nền tảng cảm biến công nghiệp (IO-Link/wireless) và đồng bộ dữ liệu lên PLC, MES hoặc Cloud theo thời gian thực
• Ứng dụng hiệu quả cho motor công suất lớn, máy bơm, compressor, hệ thống Utility và các thiết bị quay quan trọng trong dây chuyền sản xuất
• Cung cấp góc nhìn toàn diện về tình trạng thiết bị, hỗ trợ phát hiện sớm hỏng hóc, tối ưu bảo trì và nâng cao độ tin cậy vận hành toàn nhà máy
Tải datasheet cảm biến rung & tài liệu ứng dụng thực tế giám sát rung Turck Banner cho khu Utility. Liên hệ Vuletech để được tư vấn và demo trực tiếp tại nhà máy.
» Fax: (028) 3620 8178